Een Silhouette Cameo snijdt een papercraftvel in enkele minuten, zonder toezicht en met een strakkere lijn dan het beste mesje. Maar voor je op Verzenden drukt moet er een vraag beantwoord zijn die bijna niemand stelt: welke editie van Silhouette Studio op je computer draait. Zij bepaalt welk bestand je nodig hebt, niet het model van de machine.
Deze pagina legt uit hoe je van een papercraftmodel naar een bestand gaat dat Silhouette Studio correct snijdt, rilt en nummert. Het is de tegenhanger van onze Cricut-gids: dezelfde uitgangsbestanden, andere software, andere valkuilen.
Wat Silhouette Studio van een bestand verwacht
Silhouette Studio snijdt geen afbeelding, het volgt vectorpaden: lijnen die door coördinaten zijn vastgelegd. Een papercraftvel als PDF of PNG is voor de software niet meer dan een tekening die je met de hand moet overtrekken, met benaderende contouren die bij het bouwen niet sluiten.
Daarna kan de software het werk verdelen: in het paneel Verzenden toont de optie Actie per lijn (Snijden op lijnkleur in versie 4 en ouder) een tabel met alle lijnkleuren in de tekening, en laat je per kleur een materiaal, een actie en een gereedschap kiezen. Precies wat een papercraft nodig heeft: de contour wordt gesneden, de vouwen worden gerild, de nummers worden geschreven. Goed nieuws, die optie zit al in de Basic-editie.
De vraag die alles bepaalt: welke Studio-editie?
Silhouette Studio is gratis te downloaden als Basic-editie en wordt met een licentie ontgrendeld tot Designer, Designer Plus of Business. De documentatie van de fabrikant is op één punt duidelijk: « Silhouette Studio kan SVG-bestanden openen vanaf de Designer-editie. » In Basic komt SVG er niet in. DXF daarentegen opent zonder enige editievoorwaarde.
Met andere woorden: het ideale bestand voor een Cricut is niet het ideale bestand voor een instap-Silhouette. Controleer je editie voor al het andere: Studio toont die rechtsonder in het venster en in het menu Help.
Welke editie van Silhouette Studio?
Zij bepaalt welk bestand je nodig hebt, niet het model van de machine.
SVG opent niet in Basic. Open in plaats daarvan de DXF die Pepakura exporteert: die opent in elke editie en komt al gescheiden binnen in contouren, bergvouwen en dalvouwen. Slechts één ding vraagt correctie, de maat: geef de tekening een breedte die je in Pepakura afleest, één keer per model. De tabel Actie per lijn is in Basic wel aanwezig.
Open de SVG die bij het model wordt geleverd: de kleuren zijn al per bewerking verdeeld, er valt niets over te trekken en niets bij te kleuren. Controleer alleen de schaal bij het importeren, een SVG wordt op 72 punten per inch gelezen. Onze bestanden zijn in die eenheid geschreven en komen dus op de juiste maat binnen.
Open Silhouette Studio: de editie staat rechtsonder in het venster en in het menu Help. Nog sneller: probeer een SVG-bestand te openen. Lukt dat, dan zit je op Designer of hoger. Wordt het geweigerd, dan zit je op Basic en is de DXF jouw bestand.
Bron: documentatie van Silhouette America, SVG openen vanaf de Designer-editie.
De drie bestanden van een kit, en welk jou aangaat
- De PDF: het vel om af te drukken. Bedoeld voor een printer en een schaar. Studio Basic opent hem helemaal niet; hogere edities openen hem wel, maar behandelen hem als achtergrondafbeelding, niet als paden.
- De SVG: het gekleurde snijbestand. Vraagt de Designer-editie of hoger. Het is het beste bestand als je het kunt gebruiken, omdat de kleuren de bewerkingen al verdelen.
- De DXF: het vectorpatroon dat Pepakura Designer exporteert. Opent in elke editie, Basic inbegrepen. Het houdt contouren, bergvouwen en dalvouwen op aparte lagen, maar komt zonder schaal binnen. Dat is het enige gebrek, en het is te verhelpen.
Studio Basic: jouw bestand is de DXF
In Basic is de route kort en gratis: open direct de DXF die Pepakura exporteert. De paden komen al gescheiden binnen, er valt niets over te trekken en geen afbeelding te vectoriseren. Slechts twee aandachtspunten, de maat en de kleuren, behandeld in de twee volgende delen.
Bevat de kit geen DXF maar een .pdo-bestand, dan komt dat van Pepakura Designer: open de .pdo en dan Bestand > Exporteren > DXF, één vel per bestand. De software is gratis om te bekijken en betaald om te exporteren.
De DXF verliest zijn maat, en dit is waarom
Een in Studio geïmporteerde DXF komt bijna altijd op de verkeerde maat binnen. Dat is geen softwarefout: het bestand zegt niet in welke eenheid het geschreven is.
We hebben de vijftien DXF-vellen van een van onze referentiemodellen geopend, geëxporteerd door Pepakura Designer. De bevinding is duidelijk: AutoCAD-formaat R12, een kopsectie die tot alleen de formaatversie is teruggebracht, geen enkele opgegeven eenheid, geen referentielengte, geen paginakader. Drie lagen (CutLine, MountainLine, ValleyLine) en 891 entiteiten, allemaal van hetzelfde type, rechte segmenten. Studio heeft dus niets te lezen om de schaal af te leiden: het past zijn eigen schaal toe.
De DXF weer op de juiste schaal zetten
De methode bestaat uit drie handelingen, één keer per model en niet per vel.
- Zet de importvoorkeuren goed. In Studio, Voorkeuren > Importeren > DXF, kies Oorspronkelijke positie zodat de vellen van bestand tot bestand op dezelfde plek landen, in plaats van elk op eigen wijze gecentreerd te worden.
- Neem een referentiemaat in Pepakura. Lees op het in Pepakura Designer geopende vel de breedte van een herkenbaar stuk af, of beter, de totale breedte van het patroon die de software toont. Noteer de waarde in millimeter.
- Leg de maat op in Studio. Selecteer de hele geïmporteerde tekening, open het paneel Schaal of Transformeren en vul de genoteerde breedte in. Alle stukken van hetzelfde vel schalen samen mee en houden hun verhoudingen. Controleer steekproefsgewijs een tweede maat: klopt die, dan is het vel goed.
Een nuttig teken: komen alle vellen van eenzelfde model met dezelfde foutfactor binnen, corrigeer ze dan allemaal met dezelfde coëfficiënt. De fout komt van de standaardeenheid van Studio en is constant voor eenzelfde export.
Studio Designer: jouw bestand is de gekleurde SVG
Vanaf de Designer-editie opent de SVG direct, met zijn kleuren en dus met de bewerkingen al verdeeld. Dat is de kortste en veiligste weg.
Levert de kit alleen een zwarte SVG, of vertrek je van de DXF, dan moeten de paden eerst ingekleurd worden. De werkwijze in Inkscape staat in de Cricut-gids: die is identiek, alleen de bestemming verschilt. Eén punt dat je aan de Silhouette-kant niet mag missen: het gaat om de lijnkleuren, niet om de vullingen. Laat de vulling op geen staan en geef de lijn de kleur.
De schaalvalkuil 72 tegen 96
De SVG heeft zijn eigen valkuil, en het is dezelfde als bij Cricut. Het formaat legt geen referentieresolutie op: tekenprogramma’s schrijven in 96 pixels per inch, de huidige webnorm, terwijl Silhouette Studio en Design Space de eenheden van een SVG lezen als punten, 72 per inch. Een naïef geschreven bestand komt dus 1,333 keer te groot binnen en moet terug naar 75 %.
De test duurt tien seconden: importeer een vorm waarvan je de maat kent, lees de getoonde afmeting af, vergelijk.
De tien-secondentest
Importeer het vel, lees de breedte die Silhouette Studio toont en vergelijk die met de verwachte breedte.
Eén kleur, één bewerking
Zodra het bestand op de juiste maat open staat, speelt alles zich af in het paneel Verzenden, omgeschakeld naar Actie per lijn. Studio somt dan elke lijnkleur in de tekening op, en elke rij van de tabel krijgt zijn materiaal, zijn actie en zijn gereedschap. Dit is de conventie die wij in onze bestanden gebruiken, en wat je ertegenover zet.
De tabel Actie per lijn
| Lijnkleur | Wat het is | Te kiezen actie |
|---|---|---|
| Zwart | contouren van de delen en van de lijmlipjes | Snijden |
| Rood | bergvouwen: de vouw komt naar je toe | Halve snede of embossen |
| Blauw | dalvouwen: de vouw gaat van je af | Halve snede of embossen |
| Oranje | nummer van het deel, vooraf op de achterkant overnemen | Pen |
| Groen | randnummers: lipje 12 wordt op rand 12 gelijmd | Pen |
| Roze | een rondje op elke dalvouw, herkenbaar zonder de kleur te lezen | Pen |
Vouwen rillen zonder rilwiel
De Cricut Maker heeft een apart rilwiel. Bij Silhouette ligt de vraag anders, en het antwoord hangt af van de machine.
- Cameo 5 en Cameo 5 Plus: twee gereedschapshouders, de tweede tot 5 kgf, en het embossgereedschap Type C is compatibel. Dat is de nette manier om een vouw te markeren.
- Portrait 4: één gereedschapshouder, geen tweede slede, en het embossgereedschap Type C is niet compatibel. Vouwen pak je dus anders aan.
Zonder apart gereedschap werken twee gedocumenteerde methoden op papier van 200 tot 250 g. De halve snede: hetzelfde mesje, met minder diepte en kracht, kerft de vezel zonder erdoorheen te gaan. De perforatielijn: de vouwlijn wordt als zeer dichte streepjes gesneden, het papier vouwt strak en houdt nog steeds. In beide gevallen zoek je de instelling op een restje, met de testsnedeknop, voor je het vel start. De juiste instelling is die waarbij het blad met een nagel vouwt zonder te scheuren.
Welke machine, welke breedte, welke mat
De cijfers hieronder komen uit de officiële vergelijkingstabel van Silhouette America. Ze tellen omdat een papercraftvel niet vouwt: is het breder dan het snijgebied, dan gaat het er niet door.
| Machine | Snijden met mat | Snijden zonder mat | 2e gereedschapshouder |
|---|---|---|---|
| Portrait 4 | 21,6 × 30,5 cm | 21,8 cm × 1,37 m | Nee |
| Cameo 5 | 30,5 × 61,0 cm | 29,5 cm × 4,88 m | Ja, 5 kgf |
| Cameo 5 Plus | 37,1 × 38,1 cm | 37,1 cm × 4,88 m | Ja, 5 kgf |
| Curio 2 | 30,5 × 30,5 cm | Nee | Ja, 5 kgf |
De vorige generatie is nog heel gangbaar en voldoet net zo goed: Cameo 4 met 30,5 cm snijbreedte, Cameo 4 Plus met 38,1 cm, Cameo 4 Pro met 61 cm. Voor papercraft telt de bruikbare breedte zwaarder dan de lengte: een A4-vel past op al deze machines, een A3-vel vraagt een Cameo Plus of Pro.
Model met textuur: het geval Print & Cut
Zijn de kleuren van het model op de stukken gedrukt, dan snijd je geen kaal pad meer: je drukt het vel af en daarna vindt de machine de contouren terug. Die functie, Print & Cut genoemd, zit in elke editie van Studio, Basic inbegrepen.
Het principe: Studio zet registratiemarkeringen in de hoeken van de pagina, de printer levert het vel, en de optische sensor van de machine leest die markeringen terug om de snede uit te lijnen. Daaruit volgen drie beperkingen. De markeringen nemen een rand in beslag, dus het bruikbare vlak is kleiner dan het blad. Het papier moet mat en licht blijven, anders leest de sensor niet. En het gramgewicht moet passen bij wat je printer aankan, meestal 200 g op een kantoormodel.
Papier, mesje, instellingen
Voor papercraft is papier van 200 tot 250 g het bruikbare bereik. Daaronder kromtrekken de stukken bij het bouwen; daarboven breken de vouwen en heeft de printer het zwaar. Het automatische mesje Type B dekt dat hele bereik.
Drie reflexen die een vel besparen. Kies in de materialenlijst Cardstock, geen instelling voor dun papier. Doe altijd een testsnede in een hoek van de mat voor het hele vel. En vervang het mesje zodra hoeken beginnen vast te blijven zitten: dat is het eerste teken van een bot mesje, ruim voor de lijn zelf rafelig wordt.
De checklist voor je verzendt
- Mijn Studio-editie staat vast en ik gebruik het bijbehorende bestand.
- Het vel toont een bekende, gecontroleerde maat, geen op het oog geschatte grootte.
- Het paneel Verzenden staat op Actie per lijn, en elke kleur heeft zijn actie.
- De schrijf- en rilacties gaan voor de snede.
- De vouwinstelling is op een restje getest, niet meteen op het vel.
- Het vel past binnen de snijbreedte van mijn machine.
- Het papier is 200 tot 250 g, mat, vlak op de mat gelegd.
Cricut of Silhouette: hetzelfde model, twee routes
Beide machinefamilies doen bij een papercraft hetzelfde werk en verschillen vooral in hoe het bestand binnenkomt. Design Space accepteert SVG en DXF zonder extra licentie, maar vraagt zijn onlineaccount. Silhouette Studio werkt offline en leest DXF in elke editie, maar houdt SVG voor de Designer-editie.
Bij onze bestanden is het gevolg eenvoudig: de SVG die wij leveren werkt zo op Cricut en op Silhouette Designer, en wie een Silhouette Basic heeft gaat via de DXF met de hierboven beschreven schaalcorrectie. De Cricut-gids beschrijft het Inkscape-deel, dat voor beide geldt.
Veelgestelde vragen
Kan Silhouette Studio Basic een SVG openen?
Nee. De documentatie van Silhouette America stelt dat het openen van SVG de Designer-editie of hoger vraagt. In Basic komt het bestand er niet in, ook niet hernoemd. Gebruik de DXF, die in elke editie opent.
Moet je Designer Edition kopen voor papercraft?
Nee, dat hoeft niet. De DXF van Pepakura volstaat en geeft dezelfde sneden. De Designer-licentie levert tijdwinst op als je veel modellen achter elkaar doet, want dan vervalt de schaalstap van de DXF bij elke nieuwe kit.
Waarom komt mijn DXF op de verkeerde maat binnen?
Omdat hij geen eenheid opgeeft. In de Pepakura-bestanden die wij openden bevat de kop alleen de formaatversie: geen eenheid, geen paginakader, geen referentiemaat. Studio past dan zijn standaardeenheid toe. De correctie is de tekening na het importeren een bekende breedte op te leggen.
Mijn SVG komt 1,33 keer te groot binnen, wat nu?
Terugschalen naar 75 %. Dat is het verschil tussen de 96 pixels per inch van tekenprogramma’s en de 72 punten per inch die Studio en Design Space lezen. De verhouding is constant, de correctie dus ook.
Hoe ril je vouwen zonder rilwiel?
Op Cameo 5 en 5 Plus gaat het embossgereedschap Type C in de tweede gereedschapshouder. De Portrait 4 heeft geen tweede houder: daar werk je met een halve snede of een zeer dichte perforatielijn. Test de instelling in alle gevallen eerst op een restje.
Bestaat de tabel Actie per lijn in Basic?
Ja. De officiële functiepagina van de Basic-editie vermeldt snijden op lijnkleur, op vultype of op laag. Alleen lagenbeheer als tekenfunctie vraagt de Designer-editie.
Studio snijdt mijn vouwen in plaats van ze te rillen, waarom?
Omdat de vouwlijnen dezelfde lijnkleur hebben als de contouren. Studio groepeert op kleur: is alles zwart, dan wordt alles één actie. Kleur de vouwen in Inkscape om voor je importeert.
Kan ik de PDF van het vel rechtstreeks snijden?
Niet zinvol. De PDF is voor drukwerk gemaakt. Zelfs geopend in een editie die hem accepteert, moeten de contouren met de hand worden overgetrokken, en het resultaat is juist daar benaderend waar het bouwen de millimeter vraagt.
Welk velformaat past op mijn machine?
Een A4-vel past op elke huidige Silhouette. Een A3-vel vraagt minstens 30 cm snijbreedte, dus een Cameo en geen Portrait. De exacte maten staan in de tabel hierboven.
Werkt hetzelfde bestand op Cricut en op Silhouette?
De SVG wel, mits geschreven in 72 punten per inch, wat bij de onze het geval is. Beide programma’s lezen hem op dezelfde maat. Wat verschilt is hoe je de bewerkingen toewijst, en het feit dat een Silhouette Basic die SVG helemaal niet opent.
Wat de conversie niet doet
Een bestand omzetten maakt een model niet makkelijker. De machine snijdt, rilt en nummert; ze vouwt niet, lijmt niet en redt geen vel dat op de verkeerde schaal is afgedrukt. Bij een model van vijftig stukken bespaart ze de drie tot vier uur schaarwerk, niet de uren bouwen.
Ze vervangt evenmin een goed uitgangsbestand. Een patroon waarvan de stukken geometrisch niet sluiten, sluit na automatisch snijden niet beter. Daarom vertrekken wij altijd van de oorspronkelijke .pdo of DXF, en nooit van een contour die uit een afbeelding is overgetekend.